STRONA GŁÓWNA
 Ofery pracy PUP Wołomin
 Przewodnik po umowach
 Rozpoczęcie działalności gospodarczej
 Aktualności GCI
 Regulamin
 Informacje o GCI
 GCI na Mazowszu
 Ważne adresy
 Szkolenia w GCI
 Kontakt
 Klub Pracy
 Biblioteka GCI
  • Przewodnik po umowach

    Przewodnik po umowach

    Nadszedł wreszcie dzień, w którym znalazłeś pracę, wiec będziesz musiał podpisać umowę. Chcemy krótko przedstawić Ci różne sposoby zatrudnienia. Najbardziej klasyczną forma  zatrudnienia są umowy o pracę. Sprawy związane z umowami o pracę bardzo szczegółowo reguluje Kodeks Pracy, a umowa nie może być sprzeczna z jego przepisami. Kodeks wyróżnia następujące rodzaje umów:

    1. Umowa o pracę na okres próbny, zawierana jest w celu sprawdzenia czy kandydat jest przydatny do pracy na danym stanowisku. Dla Ciebie będzie to też możliwość sprawdzenia, czy jest to ta praca, o którą Ci chodziło. Umowa ta może poprzedzać każdą z pozostałych umów o pracę. Okres próbny nie może być dłuższy niż trzy miesiące, potem strony decydują czy kontynuują zatrudnienie czy też nie. Umowa może być wcześniej rozwiązana za porozumieniem stron lub za wypowiedzeniem (trzydniowym, tygodniowym lub dwutygodniowym, w zależności na jaki czas była zawarta umowa).
    2. Umowa na czas określony, jak sama nazwa wskazuje, zawierana jest na z góry określony, dowolnie długi okres. Jeżeli zawrzemy z jednym pracodawcą dwie takie umowy (a przerwa między nimi nie przekraczała miesiąca), trzecia umowa staje się automatyczne umową na czas nieokreślony. UWAGA: przepis ten został zawieszony do czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, co oznacza, że w tej chwili pracodawca może zawrzeć z pracownikiem dowolną ilość umów na czas określony. Umowa na czas określony może być rozwiązana za dwutygodniowym wypowiedzeniem tylko w przypadku, gdy jest zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy, a strony taką możliwość przewidziały w umowie. Oczywiście można ją też rozwiązać na mocy porozumienia stron.
    3. Kolejna umową "czasową" jest umowa na czas wykonania określonej pracy. Zawiera się ja w celu wykonania konkretnego zadania, przeważnie wtedy, gdy nie da się ściśle określić czasu trwania umowy. Strony muszą dokładnie określić co konkretnie musi wykonać pracownik. Rozwiązuje się ona z dniem ukończenia określonej w niej pracy, nie można jej wypowiadać.
    4. Umowa na zastępstwo. Pracodawca może też zatrudnić Cię na czas określony, jeżeli zachodzi konieczność zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy (np. długotrwała choroba, urlop bezpłatny, urlop macierzyński, itp.) - umowa na zastępstwo. Umowa zostanie zawarta na czas obejmujący nieobecność pracownika i po upływie tego czasu ulegnie rozwiązaniu.
    5. Umowa na czas nieokreślony najbardziej przez pracowników pożądana. Nie określa się w niej końcowego terminu jej trwania. Jest najbardziej korzystna dla pracownika, ponieważ najlepiej chroni przed zwolnieniem, a poza tym daje także inne możliwości (np. jak masz umowę na czas nieokreślony łatwiej dostaniesz kredyt czy kupisz coś na raty). Wypowiedzenie takiej umowy musi być dobrze umotywowane przez pracodawcę, w przeciwnym wypadku przysługują Ci różne możliwości ochrony prawnej. Okres wypowiedzenia zależy od czasu zatrudnienia u pracodawcy i wynosi 2 tygodnie, miesiąc lub 3 miesiące. Umowę można też rozwiązać za porozumieniem stron.
    6. Inne umowy o pracę. Umowy mogą też, w ściśle określonych sytuacjach, być nawiązywane na podstawie powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę. Ponieważ są to sytuacje szczególne, nie będziemy szerzej ich opisywać.

    Umowa o pracę daje szereg przywilejów, ale także obowiązków pracownikowi. Warto wspomnieć chociażby o zasiłkach (chorobowym i macierzyńskim), prawie do płatnego urlopu czy określonych świadczeń socjalnych. Trzeba jednak pamiętać, że obowiązuje nas szereg ograniczeń, które wynikają z charakteru umów o pracę, chociażby czas pracy, obowiązek przestrzegania regulaminu pracy, konieczność wykonywania poleceń pracodawcy (oczywiście w granicach prawa i rozsądku), itp. Nie należy też zapominać, że umowa o pracę, oprócz wynagrodzenia pracownika, pociąga za sobą też inne koszty (chociażby ubezpieczenia społeczne czy zdrowotne), które w Polsce stanowią bardzo duże obciążenie dla pracodawców, dlatego też coraz częściej szukają takich sposobów zatrudniania, które mogłyby dać im jakieś oszczędności.

    Czas więc na przedstawienie innych sposobów zatrudniania, które opierają się nie na prawie pracy, a są regulowane przez przepisy prawa cywilnego.

    1. Bardzo popularną formą zatrudniania, stanowiącą najmniejsze obciążenie dla pracodawcy (a raczej zamawiającego), jest zawieranie umowy o dzieło (nie trzeba od niej odprowadzać składki na ZUS). Nie musi też udzielać urlopu, czy też wypłacać zasiłku chorobowego. Należy pamiętać, że w wyniku tej umowy ma powstać dzieło, czyli musisz osiągnąć konkretny rezultat (dziełem może być np. stworzenie bazy danych, napisanie artykułu, albo uszycie spodni albo każda inna działalność, w wyniku której coś powstało). Jeżeli dodatkowo jest to działalność twórcza, to można zastosować koszty uzyskania przychodu w wysokości 50% (w pozostałych przypadkach koszty są 20%), dzięki czemu otrzymasz wyższe wynagrodzenie. Podatek od umowy wynosi 20% podstawy. Umowa musi określać dzieło, termin wykonania, sposób i wysokość zapłaty. Jeżeli umowa będzie niewłaściwie lub nieterminowo wykonywana, zamawiający może od niej odstąpić (a Ciebie np. obciążyć dodatkowymi kosztami). Taka umowa nie daje Ci zatem żadnej ochrony socjalnej i po jej zakończeniu nie musi być kontynuowana, ale jej niewątpliwą zaletą jest to, że zamawiającego w zasadzie nie interesuje kiedy i w jaki sposób ją realizujesz, ważny dla niego jest efekt.
    2. Kolejną umową chętnie zawieraną przez pracodawców jest umowa zlecenia (jeśli się uczysz i nie skończyłeś jeszcze 26 lat, to prawie na pewno Ci ją zaproponują, gdyż nie trzeba wtedy odprowadzać składek na ZUS). Podobnie jak w przypadku umowy o pracę zobowiązuje do wykonania określonej pracy (czynności), w określonym terminie, za wynagrodzeniem (chociaż można ją też wykonywać nieodpłatnie). Nie ma w niej elementu podwładności w stosunku do pracodawcy i można zawierać dowolną ilość takich umów. Co istotne dla zleceniodawcy, nie ma on obowiązku udzielania urlopu, wypłacania odprawy czy zasiłków, czyli są to dla niego określone oszczędności. Istnieje obowiązek opłacania składek ZUS-owskich, chyba że masz je płacone z innego tytułu (np. jesteś studentem, masz umowę o pracę czy tez prowadzisz działalność gospodarczą). Umowa może zostać w każdej chwili wypowiedziana. Koszty uzyskania przychodu wynoszą 20 lub 50% (w zależności od tego czy korzystasz z praw autorskich), a podatek stanowi 20% podstawy.
    3. Możesz również wykonywać pracę na podstawie umowy agencyjnej, w ramach której zobowiązujesz się pośredniczyć za określoną stawkę w zawieraniu umów pomiędzy pracodawcą a klientem. Pracować tak mogą np. agenci ubezpieczeniowi czy przedstawiciele handlowi.

    Warto pamiętać o tym, że rynek pracy ciągle się zmienia, a co za tym idzie powstają nowe formy zatrudnienia (współpracy), oczywiście na bazie podstawowych umów. Można chociażby wspomnieć o nowej formie pracy jaką jest Telepraca, czyli praca na odległość wykonywana przy pomocy nowoczesnych technik informatycznych i telekomunikacyjnych (może być świadczona np. na podstawie umowy agencyjnej, zlecenia czy też samozatrudnienia). Inną nową forma pracy jest coraz popularniejsza praca na wezwanie, w której pracodawca może wezwać pracownika w każdej chwili (umawiają się np. na dyżur telefoniczny). Taka umowa może znowu być zawarta w rożnej formie (umowy o prace, kontraktu).

    Należy również wspomnieć o bardzo popularnej metodzie "zatrudniania" czyli samozatrudnieniu. Pracodawca daje Ci pracę, ale pod warunkiem, że otworzysz własną działalność gospodarczą i będziesz mu wystawiać rachunki. Nie obchodzą go wtedy Twoje składki ZUS-owskie, podatki i inne sprawy, z którymi wiąże się normalna umowa o pracę, a jeśli będziesz VAT-owcem, to dodatkowo odliczy sobie VAT.